गृहउद्योजक ते शिक्षणक्रांतीचे शिल्पकार : अजय हरिदास चिमणे यांचा प्रेरणादायी प्रवास

चार विद्यार्थ्यांपासून हजारो विद्यार्थ्यांच्या उज्ज्वल भविष्यापर्यंतचा प्रेरणादायी प्रवास

अजय चिमणे, संस्थापक अध्यक्ष एएफकेजी इंग्लिश स्कुल 

सन २००१... खुलताबादसारख्या ग्रामीण भागात इंग्रजी माध्यमातून शिक्षण घेणे ही आजच्यासारखी सहज उपलब्ध असलेली गोष्ट नव्हती. इंग्रजी माध्यमाची शाळा म्हणजे शहरातील मुलांसाठी असलेली संधी, अशीच त्यावेळची सर्वसाधारण धारणा होती. अशा परिस्थितीत एका सामान्य गृहउद्योजकाच्या मनात मात्र एक वेगळे स्वप्न आकार घेत होते. ग्रामीण भागातील मुलांनाही इंग्रजी माध्यमातून दर्जेदार शिक्षण मिळावे, त्यांनी मोठी स्वप्ने पाहावीत आणि ती पूर्ण करण्यासाठी त्यांना आपल्या गावातूनच योग्य संधी मिळावी, अशी त्यांची मनापासून इच्छा होती. या स्वप्नाचे नाव होते—अजय हरिदास चिमणे.

त्यावेळी हातात मोठे भांडवल नव्हते. कोणताही राजकीय पाठिंबा नव्हता. आर्थिक परिस्थितीही म्हणावी तशी मजबूत नव्हती. त्यांच्या हातात होता तो केवळ छोटासा चॉकलेटचा गृहउद्योग आणि मनात होते शिक्षणाचे मोठे स्वप्न. परिस्थिती प्रतिकूल असली तरी स्वप्न मोठे होते. म्हणूनच चॉकलेटच्या छोट्याशा व्यवसायातून संसाराचा गाडा चालवत असताना त्यांनी शिक्षण क्षेत्रात पाऊल ठेवण्याचा धाडसी निर्णय घेतला. शाळा सुरू करण्याचा निर्णय घेतला खरा; पण सुरुवात कशी होणार, हा प्रश्न समोर होता. मोठी इमारत नव्हती, विद्यार्थ्यांची मोठी संख्या नव्हती, साधनसामग्रीची मुबलकता नव्हती. तरीही त्यांनी सुरुवात केली. आणि अपॉस्टोलिक फेथ किड्स गार्डन इंग्लिश स्कुलची सुरुवात झाली सुरुवातीच्या दिवशी त्यांच्या वर्गात होते अवघे चार विद्यार्थी.

चार विद्यार्थी... संख्या छोटी होती; पण त्या चार विद्यार्थ्यांमध्ये भविष्यातील हजारो शक्यतांची बीजे होती. आजूबाजूच्या परिस्थितीकडे पाहता अनेकांना हा प्रयोग किती दिवस टिकेल, याबाबत शंका वाटत होती. मात्र अजय चिमणे यांच्यासाठी हे चार विद्यार्थीच त्यांच्या स्वप्नाची पहिली पायरी होते. संख्या कमी असल्याने त्यांचा उत्साह कमी झाला नाही. उलट प्रत्येक विद्यार्थ्याला गुणवत्तापूर्ण शिक्षण मिळावे, चांगले संस्कार मिळावेत आणि पालकांचा विश्वास जिंकता यावा, यासाठी त्यांनी स्वतःला झोकून दिले.

हळूहळू पालकांचा विश्वास वाढू लागला. चार विद्यार्थ्यांच्या त्या छोट्याशा वर्गात शिक्षणाची ज्योत तेवत राहिली आणि तिचा प्रकाश हळूहळू दूरवर पोहोचू लागला. एका विद्यार्थ्याच्या माध्यमातून दुसरा विद्यार्थी जोडला गेला, पालकांची संख्या वाढली आणि शाळेची वाटचालही विस्तारत गेली. सुरुवातीला ज्यांच्यासाठी इंग्रजी माध्यमाचे शिक्षण हे दूरचे स्वप्न होते, त्याच ग्रामीण भागातील पालकांनी आपल्या मुलांच्या भविष्यासाठी या शाळेवर विश्वास ठेवण्यास सुरुवात केली.

चार विद्यार्थ्यांपासून सुरू झालेली ही छोटीशी सुरुवात पुढे एका मोठ्या शैक्षणिक प्रवासात रूपांतरित झाली. काळ बदलत गेला आणि शाळेच्या माध्यमातून अनेक विद्यार्थी घडत गेले. कुणी डॉक्टर झाले, कुणी अभियंता झाले, कुणी आयटी क्षेत्रात पोहोचले, कुणी शिक्षक झाले, तर कुणी उद्योजक म्हणून स्वतःची ओळख निर्माण केली. काहींनी उच्च शिक्षण घेत देशात, तर काहींनी देशाबाहेरही आपल्या कर्तृत्वाचा ठसा उमटवला.या प्रवासाकडे मागे वळून पाहताना अजय चिमणे यांच्या सुरुवातीच्या त्या चार विद्यार्थ्यांची आठवण विशेष ठरते. कारण त्या चार विद्यार्थ्यांपासून सुरू झालेली वाटचाल केवळ एका शाळेची वाढ नव्हती; ती ग्रामीण भागातील अनेक कुटुंबांच्या शैक्षणिक स्वप्नांना आकार देणारी वाटचाल होती.

अजय चिमणे यांनी उभारलेली इंग्रजी माध्यमाची शाळा हळूहळू केवळ एक शिक्षणसंस्था न राहता ग्रामीण विद्यार्थ्यांसाठी संधीचे दार बनली. शहरांमध्ये उपलब्ध असलेल्या शैक्षणिक संधी ग्रामीण भागातील मुलांनाही मिळू शकतात, हा विश्वास त्यांनी निर्माण केला. शिक्षण म्हणजे केवळ पुस्तकातील ज्ञान नव्हे, तर संस्कार, आत्मविश्वास, शिस्त आणि स्वतःचे भविष्य घडविण्याची क्षमता आहे, या विचारातून त्यांनी विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासाला महत्त्व दिले.

या प्रवासाची आणखी एक भावनिक बाजू त्यांच्या कुटुंबात पाहायला मिळते. त्यांची कन्या सारा अजय चिमणे हिने शिक्षणाच्या बळावर आयर्लंडपर्यंतचा प्रवास केला आणि आज ती तेथे नोकरी करत आहे. खुलताबादसारख्या ग्रामीण भागातून सुरू झालेल्या एका कुटुंबाच्या शैक्षणिक प्रवासाने देशाच्या सीमा ओलांडून परदेशापर्यंत मजल मारली. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांनी मोठी स्वप्ने पाहावीत आणि शिक्षणाच्या जोरावर जगाच्या कोणत्याही कोपऱ्यात आपले स्थान निर्माण करावे, या विचाराचे हे एक जिवंत उदाहरण ठरते.अजय हरिदास चिमणे यांची कहाणी त्यामुळे केवळ एका शाळेची कहाणी राहत नाही. ही कहाणी आहे एका छोट्या गृहउद्योगातून मोठे स्वप्न पाहणाऱ्या माणसाची. ही कहाणी आहे मर्यादित साधनसामग्री असूनही हार न मानणाऱ्या जिद्दीची. ही कहाणी आहे चार विद्यार्थ्यांवर विश्वास ठेवून सुरुवात करणाऱ्या आणि पुढे हजारो विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी जोडल्या गेलेल्या एका शैक्षणिक प्रवासाची.

कधीकाळी हातात चॉकलेटची छोटीशी पेटी घेऊन व्यवसाय करणाऱ्या त्या गृहउद्योजकाच्या मनात शिक्षणाचे जे स्वप्न होते, ते आज असंख्य विद्यार्थ्यांच्या यशातून आकार घेताना दिसते. चार विद्यार्थ्यांनी सुरू झालेला तो वर्ग आज हजारो विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांचा आधार बनला आहे. आणि म्हणूनच अजय हरिदास चिमणे यांचा प्रवास हा केवळ यशाचा प्रवास नसून स्वप्न पाहण्याची, त्यासाठी संघर्ष करण्याची आणि त्या स्वप्नातून अनेकांचे भविष्य घडविण्याची प्रेरणादायी कहाणी ठरतो.