एक हात बैलाच्या पाठीवर, दुसरा डोळ्यांच्या कडा पुसायला! दुष्काळात असा साजरा झाला हतबल बळीराजाचा पोळा

विशेष प्रतिनिधी: आकाश पगारे

छत्रपती संभाजीनगर | आलापूरवाडी :

एका हाताने डोळ्यांच्या कडा पुसायच्या आणि दुसऱ्या हाताने लाडक्या मुक्या प्राण्याची पाठ थापायची... मराठवाड्यातील आलापूरवाडी गावात आज बैलपोळ्याच्या सणाला आलेली ही संतापजनक आणि चटका लावणारी प्रसंगचित्रे होती. एकीकडे सणाच्या उत्साहात गुलाल उधळला जात होता, पण दुसरीकडे शेतकऱ्यांच्या काळजावर कोरड्या दुष्काळाची कुरघोड सुरू होती.

वर्षभर राबराब राबणाऱ्या, आपल्या घामाचा सुगंध मातीत मिसळणाऱ्या बैलांबद्दलची कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी आज गाव सजलं होतं. रंगीबेरंगी झुला, गळ्यात घुंगरांच्या माळा, पाठीवर नक्षीकाम आणि शिंगांना बेगडी रंग... सगळं काही नेहमीसारखंच होतं. मात्र, या दिमाखात सजलेल्या बैलांच्या पाठीवर हात फिरवताना मालकांच्या हातांना आलेला थरकाप आणि डोळ्यांत दाटलेले अश्रू शब्दांत सांगता येण्यासारखे नव्हते.

पावसाने पाठ केल्यामुळे रानातली हिरवी स्वप्नं डोळ्यांसमोर जळून खाक झाली आहेत. उगवलेली पिकं करपून चालली आहेत आणि जनावरांच्या चाराचा प्रश्न आ वासून उभा आहे. अशा बिकट परिस्थितीतही सणाचा मान राखत शेतकऱ्यांनी पोळा गोड केला, पण त्यांच्या या हजेरीत जगण्याची पराकोटीची धडपड स्पष्ट दिसत होती.

"जगाचा पोशिंदा असलेला बळीराजा आज खऱ्या अर्थाने पोरका झालाय. सण साजरा करायचा म्हणून आम्ही परंपरा पाळली, पण पोटात खड्डा पडलाय. सरकारने आता कागदी घोडे न नाचवता आमच्या बांधावर यावं आणि डोळ्यांनी पाहावं आमचं अस्मानी संकट," असा हुंदका आलापूरवाडीतील एका जेष्ठ शेतकऱ्याने व्यक्त केला.

सणाच्या दिवशीही लेकरांप्रमाणे जपलेल्या बैलांच्या गोठ्यात दुष्काळाचा अंधार दाटला असताना, आता बळीराजाचे शेवटचे डोळे फक्त आणि फक्त सरकारच्या मदतीवर आणि आभाळाच्या कृपेवर टेकले आहेत.